Zespół
Kontakt
Położenie
Pokoje gościnne

Zadania
Historia
Kronika
Projekty
Publikacje
Biblioteka

Klub Profesorów

Polska Akademia Nauk -
Członkowie Zagraniczni
z Austrii

Austriacka Akademia Nauk -
Członkowie Zagraniczni
z Polski

Współpraca naukowa
Stypendia
Nagrody naukowe
Linki

Polskie źródła historyczne na terenie Austrii  -
bazy danych

Wystawa
Viribus unitis? -
Polscy parlamentarzyści
w monarchii habsburskiej 1848 - 1918

... otwarcie wystawy ...

... zaproszenie w formacie pdf ...

...sprawodzanie na stronie internetowiej
Austriackiego Archiwum Państwowego ...

... sprawodzanie w austriackim tygodniku "PROFIL"
autorstwa Otmara Lahodynskiego ...
 

Od ponad pół roku trwały przygotowania do archiwalnej wystawy prezentującej sylwetki najważniejszych galicyjskich polityków występujących na arenie wiedeńskiego parlamentu. Pomysł jej zorganizowania zrodził się już wcześniej podczas wykonywanej przez profesora Jerzego Gaula z Archiwum Głównego Akt Dawnych w Warszawie kwerendy w ramach projektu „Polonika w archiwach austriackich”. Podczas prac w Archiwum Parlamentu z pozornie nudnych sprawozdań sejmowych, wniosków poselskich i innych dokumentów wyłonił się obraz barwnego życia politycznego wielonarodowej monarchii. Z incjatywy Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk w Wiedniu oraz przy wsparciu Archiwum Parlamentu oraz Austriackiego Archiwum Państwowego możliwe było zaprezentowanie tego wizerunku szerszej publiczności. Na wystawie znalazły się nie tylko eksponaty z Archiwum Parlamentu. Materiał pochodzi z wielu archiwów i bibliotek zarówno polskich jak i austriackich. Wystarczy tu wymienić Austraickie Archiwum Państwowe, Austriacką Bibliotekę Narodową, Bibliotekę Uniwersytetu Wiedeńskiego czy Bibliotekę Jagiellońską, Archiwum Państwowe w Krakowie, Archiwum Główne Akt Dawnych, Narodowe Archiwum Cyfrowe i wiele innych. Autorzy scenariusza (prof. Bogusław Dybaś, dr Piotr Oliński i mgr Aleksandra Szymanowicz-Hren) przy współudziale prof. Jerzego Gaula, który przygotował materiał do wystawy, starali się położyć subtelny nacisk na analogie pomiędzy parlamentem wielonarodowościowej monarchii habsburskiej a obecną sytuacją wspólnoty międzynarodowej. Autorką niekonwencjonalnej jak na wystawę archiwalną i pełnej znaczeń aranżacji ekspozycji jest Danuta Słomczyńska z Poznania, laureatka Red Dot Award 2009 (projekt wystawy „My, Berlińczycy”). Wraz ze swoim studiem projektowym Ptasia 30 opracowała także całą graficzną stronę projektu. Patronat honorowy nad całością przedsięwzięcia objęła Mag. Barbara Prammer, przewodnicząca Nationalrat (Pralamentu) Republiki Austrii .
Wystawa nie jest suchym przeglądem archiwaliów. Pokazuje sylwetki poszczególnych polityków, ich działalność i jej skutki w rzeczywistości. Zobaczymy, że podobnie jak my borykali się oni z prozą życia, zwrotem kosztów dojazdu do miejsca pracy czy zalegającymi płatnościami. Przekonamy się, że wiele otaczających nas rzeczy, których obecność uważamy dziś za naturalną, zawdzięczamy ich decyzjom. Szkoły, fabryki, połączenia kolejowe. Grupa polityków polskich w parlamencie Austro- Węgier jest pewnym ewenementem w polskiej pamięci o epoce rozbiorów i powstań narodowych, w której ciągle z większą aprobatą i bez zastrzeżeń patrzy się na heroiczną, chociaż czesto nieskuteczną walkę, niż na mniej efektowną „pracę u podstaw”. Często oskarżani przez zwolenników zrywów narodowo-niepodległościowych, reprezentowali przecież politykę rozsądku, pokojowej współpracy i zręcznie lawirowali w gąszczu prawodawstwa monarchii aby „wspólnymi siłami” poprawić sytuację na polskich ziemiach Austro-Węgier. W takim działaniu upatrywali najskuteczniejszą drogę do odrodzenia się niepodległego państwa polskiego. Jak widać, mieli rację. Byli jednocześnie elementem systemu, który – jak napisała w swoim wprowadzeniu do katalogu Barbara Prammer, przewodnicząca Nationalrat (obecnego austriackiego parlamentu) – był szkołą działania dla parlamentarzystów wielu narodów, którzy w okresie międzywojennym tworzyli życie polityczne i parlamentarne w swoich powstałych po 1918 roku krajach.