W dniu 31 marca w sali biblioteki Stacji PAN w Wiedniu odbył się piąty wieczór historyczny, który był poświęcony Zygmuntowi III Wazie, królowi Polski, jego osobowości i wizerunkowi historycznemu.

Prelegentem wieczoru był emerytowany Profesor Uniwerstetu Wiedeńskiego Prof. Walter Leitsch (członek rzeczywisty Austriackiej Akademii Nauk, doktor filozofii, autor wielu książek i publikacji dotyczących historii Europy Środowo- Wschodniej).

Prof. Herman wita gości

Na wstępie Dyrektor Stacji Prof. Marian A. Herman przywitał gości i przedstawił sylwetkę prelegenta. Jednocześnie podkreślił on, że wieczór seminaryjny 31 marca kończy cykl seminariów historycznych poświęconych początkowej historii państwa polskiego (od jego założenia do końca 17wieku). Dyrektor Stacji zapowiedział również kontynuowanie seminariów historycznych. Tematyka tych seminariów będzie dotyczyła historii Polski, zwłaszcza wieku 20-tego.

Prof. Leitsch w czasie jego wykładu

W swoim referacie Profesor Leitsch przedstawił sylwetkę Zygmunta III , położył nacisk na historyczną konieczność odmiany ogólnie przyjętego w dotychczasowych opracowaniach wizerunku tego króla - jako króla słabego i bez ambicji politycznych. Prelegent podkreślił jednak zalety jego charakteru jako człowieka oraz szeroką gamę jego zainteresowań , począwszy od polityki a skończywszy na sztuce (zwłaszcza muzyce).

W pierwszej części wykładu referent skoncentrował się na stosunkach pomiędzy wielkim kanclerzem królewskim i hetmanem Janem Zamoyskim i Zygmuntem III w pierwszym okresie jego panowania. Referent podkreślił negatywną rolę kanclerza Zamoyskiego w ukształtowania wizerunku historycznego Zygmunta III.

W drugiej części wykładu referent skoncentrował się na przedstawieniu pozytywnych cech króla, który panował w Polsce ponad 44 lata, to znaczy dłużej niż większość królów polskich.

Istotnym elementem historii panowania Zygmunta III był fakt przeniesienia przez niego stolicy Polski z Krakowa do Warszawy. Prelegent szeroko uzasadnił podstawy tego kroku zarówno polityczne jak i ekonomiczne.

Gości wieczoru

Po zakończeniu wykładu prof. Leitscha rozpoczęła się ożywiona dyskusja. Wśród licznych pytań kierowanych do prelegenta z sali na czoło wysuwały się problemy państwa polskiego po okresie panowania Zygmunta III, to znaczy zad panowania jego syna Władysława IV. Dalsze dyskusje odbyły się już poza salą wykładową przy kawie i symbolicznej lampce wina.