Ludwik Hirzsfeld, ein engagierter Mediziner und scharfsinniger Forscher

A.o. Univ.-Prof. Dr. Józefa Gądek-Węsierski

Dnia 29 lutego 2012 r. w Polskiej Akademii Nauk - Stacji Naukowej w Wiedniu odbył się wykład prof. Józefy Gądek-Węsierski zatytułowany Ludwik Hirszfeld, ein engagierter Mediziner und scharfsinniger Forscher. Profesor Józefa Gądek-Węsierski jest biologiem, członkiem zagranicznym PAN (Wydzial V Nauk Medycznych), pracownikiem Uniwersytetu Medycznego w Wiedniu oraz Wiceprezesem Klubu Profesorów przy Polskiej Akademii Nauk – Stacji Naukowej w Wiedniu. Od wielu lat prowadzi badania w dziedzinie hematologii i onkologii oraz jest autorką wielu publikacji i artykułów w czasopismach naukowych.

Licznie zgromadzonych słuchaczy wykładu powitała prof. Elżbieta Wiedner-Zając, prezes Klubu Profesorów. Następnie głos zabrała referentka, która przedstawiła sylwetkę i dokonania nieco zapomnianej postaci Ludwika Hirszfelda, którego wkład w rozwój medycyny i nauki zasługuje na przypomnienie. Ludwik Hirszfeld pochodził z żydowskiej rodziny, pobierał nauki w Gimnazjum w Łodzi, następnie studiował medycynę w Würzburgu i Berlinie. Bardzo wcześnie odkrył w sobie pasję do pracy naukowej i badawczej. Referentka przytoczyła ciekawą historię o początkach jego badań laboratoryjnych, która świadczy o determinacji młodego naukowca. Aby móc przeprowadzić swoje pierwsze badania laboratoryjne, opłacić laboratorium i materiał doświadczalny, zastawił własny zegarek i skorzystał z pieniędzy zarobionych korepetycjami przez swoją żonę Hannę, również studentkę medycyny. W swojej dysertacji zajął się problematyką z dziedziny serologii, która fascynowała go przez następne lata. Referentka podkreśliła, że jego najważniejszym osiągnięciem były badania nad grupami krwi. Ludwik Hirszfeld wydzielił w 1910 r. cztery podstawowe grupy krwi. Odkrycie to miało przełomowe znaczenie w historii medycyny i pozwoliło na skuteczne stosowanie transfuzji krwi, które do tego czasu często kończyło się śmiertelnie ze względu na niezgodność podanej grupy krwi. Odkrył również prawa dziedziczenia grup krwi, co umożliwiło wykluczanie ojcostwa na tej podstawie. Kolejną jego zasługą było oznaczenie współczynnika Rh i odkrycie przyczyny konfliktu serologicznego, co uratowało życie wielu noworodkom. Oprócz badań serologicznych zajmował się także immunologią i bakteriologią. W czasie I wojny światowej ryzykował życiem, ochotniczo pomagając w zwalczaniu ogromnej epidemii tyfusu plamistego w Serbii. Do 1920 r. przebywał i prowadził badania poza ojczystym krajem, między innymi w Heidelbergu i Zurychu. Po odzyskaniu niepodległości przez Polskę powrócił do Warszawy i czynnie włączył się w organizację Państwowego Zakładu Higieny oraz założenie Polskiej Akademii Nauk. Dalsze prace przerwał wybuch II wojny światowej. W 1939 r. pozbawiono go pracy, w 1941 r. został zmuszony do opuszczenia domu i przeniesienia się wraz z rodziną do warszawskiego getta, gdzie pracował ochotniczo jako lekarz. W lipcu 1942 r. za radą przyjaciół zdecydował się na ucieczkę z getta i żył pod fałszywym nazwiskiem. W tym czasie pisał swoją autobiografię, która po ocenzurowaniu została wydana w 1946 r. Po zakończeniu wojny przeniósł się do Wrocławia i podjął pracę na Wydziale Lekarskim Uniwersytetu Wrocławskiego. W 1952 r. utworzył we Wrocławiu Instytut Immunologii i Terapii Doświadczalnej PAN. Ludwik Hirszfeld doczekał się uczczenia swoich zasług, otrzymując m. in. doktoraty honoris causa uniwersytetów w Zurichu i Pradze. Prof. Gądek-Węsierski podkreśliła, że był on także nominowany do Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny. W 2011 r. ukazało się nowe, pełne wydanie jego autobiografii zatytułowane Historia jednego życia. 

Anna Głowacka

 

 fot.: Adam Jaskot

Logo de kolor300DPI

Kontakt

Polska Akademia Nauk
Stacja Naukowa w Wiedniu
Boerhaavegasse 25

1030 Wien - Österreich
Telefon: + 43 1 713 59 29

Fax: + 43 1 713 59 29 550
Mail: office@viennapan.org
Impressum

Kalendarz

Dojazd

© 2016 PAN - All Rights Reserved
Our website is protected by DMC Firewall!