Wiedeńskie Ossoliniana

Eva Hüttl-Hubert

21 marca br. w Sali im. Sobieskiego odbył się wykład Evy Hüttl-Hubert o wiedeńskich  Ossolinianach. Odczyt zorganizowano we współpracy z Klubem Profesorów działającym przy PAN Stacji Naukowej w Wiedniu. Przybyłych przywitali profesor Bogusław Dybaś – dyrektor Stacji oraz prezes Klubu Profesorów profesor Elżbieta Wiedner-Zając.
W swoim wykładzie referentka, pracownik Austriackiej Biblioteki Narodowej (Österreichische Nationalbibliothek) w Wiedniu, przedstawiła lokalizację tzw. Ossolinianów, z których część znajduje się także w Bibliotece Stacji PAN w Wiedniu (księgozbiór Otto von Battaglii, depozyt Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Wrocławiu).
Józef Maksymilian Ossoliński (1748-1826) – polski pisarz, badacz literatury i działacz kulturalny, zasłynął przede wszystkim jako założyciel Zakładu Narodowego im. Ossolińskich we Lwowie w 1817 r., któremu przekazał ogromny księgozbiór. Jego życie i praca były przedmiotem licznych opracowań i publikacji, jednak wciąż jeszcze brakuje dokładnych badań archiwalnych, przez co wiele faktów z jego życia i działalności pozostaje nieznanych. Poza pracą naukowo-badawczą był Ossoliński czynny politycznie, jako ambasador spraw galicyjskich (polskich) w Wiedniu. Był on jednym z pięciu autorów, obok Stanisława ks. Jabłonowskiego, Mikołaja Potockiego, Jana Batowskiego oraz Jana hr. Bąkowskiego, skierowanego do cesarza Leopolda II memoriału dotyczącego uchwalenia konstytucji dla Galicji. Wskutek przedwczesnej śmierci władcy i odrzucenia projektów przez jego następcę - Franciszka II, reorganizacja kraju nie doszła do skutku, niemniej jednak Ossolińskiemu udało się uzyskać u cesarza pewne ustępstwa i drobne przywileje dla Polaków.
Koneksje Ossolińskiego umożliwiły mu we współpracy z Michałem Harasimowiczem publikowanie pierwszego polskiego dziennika pt. ”Dziennik Patrjotycznych Polityków”.
Ossoliński ożenił się w 1785 r. ze swoją bliską krewną Teresą Jabłonowską. Małżeństwo to było bezpotomne i po 6 latach zakończyło się rozwodem. Po rozbiorach Józef Maksymilian osiadł w Wiedniu , w 1820 r. zamieszkał przy Alland-Alleegasse w Baden. Domem zajmowała się Klotylda z Kubinów de Auerrod Ellmauerowa (zm. 1822 r.). W 1809 r. urodziła ona córkę – Kamilę (zm. 1843 we Wrocławiu), która stała się ulubioną podopieczną Ossolińskiego. Była ona uzdolniona plastycznie i muzycznie. Uczynił ją jedną ze swoich spadkobierczyń i poświęcił jej wiele uwagi.
Ossoliński napisał testament, w którym zawarł szczegółowe instrukcje dotyczące pozostawionej spuścizny, zbiorów oraz majątku. Spisał też swoje ostatnie życzenia związane z pochówkiem. Darzony ogromnym szacunkiem został pożegnany w gronie niezwykle licznie zgromadzonej młodzieży i szlachty polskiej. Pochowany został na cmentarzu matzleindorfskim w Wiedniu, który częściowo zlikwidowano, przez co nie zachował się jego grób.
Na zakończenie referatu Eva Hüttl-Hubert przypomniała o wystawie „Skarby historii Polski. Zakład Narodowy im. Ossolińskich gościem Wiednia” zaprezentowanej w 2009 roku w Prunksaal Austriackiej Biblioteki Narodowej. Omawiana ekspozycja stworzyła wyjątkową okazję podziwiania w jednym miejscu  najcenniejszych eksponatów ze zbiorów wrocławskiego Ossolineum oraz lwowskiej Biblioteki im. V. Stefanyka.
Po referacie nastąpiła dyskusja, w której dopytywano o wystawę, dostępność kolekcji Ossolińskiego we Lwowie, o szczegóły z jego życia i starania o upamiętnienie jego nazwiska i zasług poprzez nadanie jednemu z wiedeńskich placów lub ulic jego imienia.
Po odczycie profesor Dybaś podziękował odchodzącej prezes Klubu Profesorów – Profesor Elżbiecie Wiedner-Zając i przypomniał o historii Klubu istniejącego od 2004 roku, którego inicjatorką była ówczesna Ambasador Rzeczypospolitej Polskiej w Austrii Profesor Irena Lipowicz. Przedstawił nową panią prezes Mag. Joannę Ziemską.
Na zakończenie odbył się dedykowany odchodzącej pani Prezes - pianistce i kompozytorce, koncert w wykonaniu Piotra Kościka – fortepian, Krzysztofa Kokoszewskiego i Jacka Stolarczyka – skrzypce oraz Jacka Obstarczyka – fortepian. W programie znalazły się utwory Chopina, Beethovena: "Finale: Allegro; Presto" – Violinsonate, Nr. 7  in c- Moll, Op 30 Nr .2 oraz Prokofieva: "Allegro con brio - Poco meno mosso - Tempo I - Poco meno mosso - Allegro con brio"- Violinsonate Nr. 2 in D- Major, Op 94bis. Ponadto trio: Jacek Stolarczyk - skrzypce, Krzysztof Kokoszewski - skrzypce oraz Jacek Obstarczyk – fortepian zagrało “Rapsodię Klezmera” w aranżacji Jacka Obstarczyka.

Lidia Gerc

fot.: Adam Jaskot

  

Logo de kolor300DPI

Kontakt

Polska Akademia Nauk
Stacja Naukowa w Wiedniu
Boerhaavegasse 25

1030 Wien - Österreich
Telefon: + 43 1 713 59 29

Fax: + 43 1 713 59 29 550
Mail: office@viennapan.org
Impressum

Kalendarz

Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Dojazd

© 2016 PAN - All Rights Reserved
DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd