Książę Edward Lubomirski i literackie owoce jego pobytu w Wiedniu

Prof. Jarosław Ławski

W dniu 26 czerwca 2013 r. w Polskiej Akademii Nauk Stacji Naukowej w Wiedniu odbył się wykład prof. Jarosława Ławskiego pt: „Książę Edward Lubomirski i literackie owoce jego pobytu w Wiedniu”.
Przybyłych przywitał dyrektor Stacji prof. Bogusław Dybaś. Przedstawił on referenta Jarosława Ławskiego profesora nauk humanistycznych z Uniwersytetu w Białymstoku.
Prof. Ławski opowiedział o księciu Edwardzie Lubomirskim, dobrze zapowiadającym się polskim dyplomacie, filantropie, a także literacie, który zmarł w wieku 27 lat. Niestety Lubomirski, poza często wzmiankowanym nieszczęśliwym pojedynku, nie jest właściwie znany w literaturze polskiej.  Zdaniem referenta książę był pierwszym pisarzem polskiego romantyzmu. Wydał on przekład Fausta Augusta Klingemanna z 30.stronicową Przedmową. Dopiero później, w 1822 r., Adam Mickiewicz wydał I tom poezji.
Przebywając w Wiedniu w charakterze rosyjskiego dyplomaty Lubomirski napisał w wieku 19 lat Obraz historyczno-statyczny Wiednia. Oryginalnie 1815 r. wystawiony z planem tegoż miasta. Książkę opublikowano anonimowo. Osobie z jego pozycją nie wypadało wówczas pisać takich prac, ani zajmować się tematyką, którą poruszał w opracowaniu. Referent podkreślił fascynację autora Austrią przemieszaną z krytycznym spojrzeniem osoby bardzo dobrze wykształconej, znającej najznakomitsze salony tego czasu, literaturę, historię, a także muzykę i jej twórców.
Młodo zmarły Lubomirski pozostawiał po sobie jedynie 4 publikacje

Obraz historyczno-statystyczny Wiednia oryginalnie 1815 r. wystawiony: z planem tegoż miasta,

Faust : tragedja w pięciu aktach, przez A. Klingemanna ; z niem. wolnym wierszem przetł.

Groby w dniu śmierci Tadeusza Kościuszki : dumy rycerskie.

Został zapamiętany jako filantrop, który  w ostatnich dniach swojego życia zapisał majątek różnym zakładom dobroczynnym. Zupełnie niesłusznie został zapomniany jako literat, co teraz, po 200 latach należy zmienić – postulował prof. Ławski.

Publiczność, która z dużym zainteresowaniem wysłuchała wykładu, miała wiele pytań. Z niedowierzaniem przyjęto informację o tym, że żadna z prac Lubomirskiego nie doczekała się do tej pory żadnego reprintu. Dopytywano o szczegóły wydawnicze oryginału. Pytano o miejsce pobytu Lubomirskiego w Wiedniu, zauważono, że nagrobek Lubomirskich zachował się na jednym z cmentarzy Wiednia (St. Marx).
Dyskutowano o możliwości weryfikacji informacji o pobycie Lubomirskiego w Wiedniu (czy możliwy jest wgląd do dokumentacji dyplomatycznej Rosji z tamtego okresu).
Pytano także o recepcję literatury austriackiej przez Lubomirskiego. Referent odpowiedział, że książę zafascynowany był literaturą niemiecką, jednak dostrzegał odrębność literatury monarchii habsburskiej, uważając ją za prowincjonalną.
Jeden ze słuchaczy rozważał nawet wersję zamachu na młodego dyplomatę, co raczej nie wydaje się prawdopodobne.
Dopytywano także o plany edytorskie. Prof. Ławski odpowiedział, że jeszcze w 2013 r. ma się ukazać Faust Kligemanna ze wstępem Lubomirskiego, kolejną ma być publikacja Groby w dniu śmierci Tadeusza Kościuszki: dumy rycerskie. Najwięcej trudności może jednak przysporzyć Obraz historyczno-statystyczny Wiednia … ponieważ wymaga on specjalistycznych komentarzy i to zarówno ze strony austriackiej jak i polskiej.
Prof. Dybaś powiedział o spotkaniu, które odbyło się w tej sprawie i o pewnych ustaleniach, mających na celu rozpropagowanie projektu. Postanowiono, że w związku z nadchodzącą rocznicą Kongresu Wiedeńskiego, podjęte zostaną prace nad publikacją 11. rozdziału książki poświęconej Kongresowi.
Na zakończenie wystąpił zespół Das Kleine Wien Trio w składzie: Krzysztof Kokoszewski (skrzypce), Jacek Stolarczyk (skrzypce), Jacek Obstarczyk (fortepian). Wykonali oni utwory R. Galliano – Tango pour Claude oraz V.Monti,J.Brahms, J.Obstarczyk.

Lidia Gerc

fot.: Adam Jaskot

Logo de kolor300DPI

Kontakt

Polska Akademia Nauk
Stacja Naukowa w Wiedniu
Boerhaavegasse 25

1030 Wien - Österreich
Telefon: + 43 1 713 59 29

Fax: + 43 1 713 59 29 550
Mail: office@viennapan.org
Impressum

Kalendarz

Dojazd

© 2016 PAN - All Rights Reserved
Our website is protected by DMC Firewall!