Viribus Unitis ? Polscy parlamentarzyści w monarchii habsburskiej 1848-1918

Otwarcie wystawy

17 kwietnia 2013 roku, wieczorem w Centrum RESOWI Uniwersytetu w Grazu (niem. Karl-Franzens-Universität Graz), przewodniczący Landtagu  Styrii Franz Majcen dokonał uroczystego otwarcia wystawy "ViribusUnitis? Polscy parlamentarzyści w monarchii habsburskiej 1848-1918".

Tym samym, Graz stał się, po Wiedniu (Austriackie Archiwum Państwowe -Österreichisches Staatsarchiv) i Monachium (Konsulat Generalny Rzeczpospolitej Polskiej w Monachium- Generalkonsulat der Republik Polen in München) trzecim miejscem przyjmującym wystawę wędrowną w jej niemieckojęzycznej wersji. Dzięki inicjatywie dr Gerolda Ortnera, Konsula honorowego Rzeczpospolitej Polskiej, oraz profesora  Stefana Karnera, kierownika Instytutu Historii Gospodarczej, Społecznej oraz Przedsiębiorstw na Uniwersytecie w Grazu, mieszkańcy Styrii mieli okazję zapoznać się z wystawą, ukazującą nie tylko ważne aspekty historii monarchii habsburskiej i dziejów parlamentaryzmu, ale także ukazującą liczne powiązania z teraźniejszością.
Zgromadzeni goście  powitani zostali w sali wykładowej Centrum RESOWI przez profesora Stefana Karnera. Wprowadził on zebranych w tematykę wystawy. Konsul honorowy Gerold Ortner w swoim wystąpieniu podkreślił m.in. wagę związków Polski i Austrii w przeszłości i w chwili obecnej. Ze strony Uniwersytetu w Grazu, mowy powitalne wygłosili: vice-rektor  prof. dr Peter Scherrer, dziekan Wydziału Nauk Ekonomicznych i Społecznych, prof. dr Wolf Rauch Po nich, w imieniu Ambasady RP w Austrii  głos zabrał chargé d’affaires RP w Austrii Romuald Szoka. Z kolei prof. Dybaś, dyrektor PAN Stacji Naukowej w Wiedniu w swoim wystąpieniu odniósł się do znaczenia Galicji jak również Polaków w życiu politycznym i parlamentarnym monarchii habsburskiej w XIX wieku. Zwrócił również uwagę na fakt, iż ówczesny austriacki parlament można uznać za pierwszy „europejski” parlament. Studia nad dziejami dawnego parlamentaryzmu austriackiego pozwalają nie tylko zrozumieć lepiej historię monarchii austriacko-węgierskiej, ale również istotę funkcjonowania współczesnego parlamentu europejskiego. Tym samym prezentowana w Grazu wystawa winna być odbierana  w perspektywie statusu Unii Europejskiej.

W dziejach parlamentaryzmu istotną rolę odegrali, między innymi: Franciszek (Franz) Smolka, sprawujący przez dwie kadencje funkcje prezydenta parlamentu (wówczas zwanego Reichsrat), premier Kazimierz Badeni oraz Agenor Gołuchowski, minister spraw zagranicznych. Należeli oni do Koła Polskiego (Polenklub) w parlamencie wiedeńskim. Nazwa ta  funkcjonuje do dziś na określenie pomieszczenia jednego z klubów parlamentarnych. To właśnie tym działaczom i ich  skierowanej ku przyszłości postawie zawdzięczamy tak wiele, w naszych czasach uznawanych za oczywiste, elementów otaczającej nas rzeczywistości, jak choćby w dziedzinie transportu (rozbudowa sieci kolejowej), oświaty czy też gospodarki. Niektórzy z owych polskich parlamentarzystów, jak na przykład Ignacy Daszyński, jeden z twórców Polskiej Partii Socjalno-demokratycznej, marszałek sejmu w II RP, jak i Wincenty Witos, jeden z współzałożycieli Polskiego Stronnictwa Ludowego i premier RP, stawiając  swe pierwsze kroki w parlamencie austriackim, tworzyli podwaliny swej późniejszej kariery politycznej w odradzającej się po 1918 roku Polsce.
Widniejący w tytule wystawy znak zapytania, mógłby, zdaniem prof. Dybasia, zostać wielokrotnie zastąpiony przez znak przywołujący nie tylko ku badaniu historii, ale również do spojrzenia na całokształt współpracy jaką strony austriacka i polska nawiązały z okazji przygotowania wystawy.
Wystawa prezentowana była do 17 maja 2013 roku w Centrum RESOWI na Uniwersytecie w Grazu, budynek E-F, 2 piętro , Universitätsstraße 15.

Irmgard Nöbauer
(tłum Agnieszka Ilska)

fot.: Anna Ziemlewska

 

Logo de kolor300DPI

Kontakt

Polska Akademia Nauk
Stacja Naukowa w Wiedniu
Boerhaavegasse 25

1030 Wien - Österreich
Telefon: + 43 1 713 59 29

Fax: + 43 1 713 59 29 550
Mail: office@viennapan.org
Impressum

Kalendarz

Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Dojazd

© 2016 PAN - All Rights Reserved
Our website is protected by DMC Firewall!