Constant von Wurzbachs Verbundenheit mit Galizien. Ein Biographiensammler an der Peripherie der Habsburgermonarchie

Dr. Isabel Röskau-Rydel

W czwartek, 19 marca 2015 roku, o godzinie 19.00 w Sali Jana III Sobieskiego Stacji Naukowej PAN w Wiedniu odbył się wykład otwarty w języku niemieckim, wygłoszony przez panią prof. Isabel Röskau-Rydel z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie na temat życia i osiągnięć słynnego biografa monarchii habsburskiej, Constanta von Wurzbacha, przede wszystkim jednak na temat jego jedenastoletniego pobytu w Królestwie Galicji i Lodomerii oraz jego przywiązania do tych terenów. W roli koreferentki wystąpiła pani prof. Marija Wakounig z Instytutu Historii Europy Wschodniej Uniwersytetu Wiedeńskiego.

Spotkanie rozpoczęło się uroczystym powitaniem gości przez dyrektora Stacji Naukowej PAN w Wiedniu, prof. Bogusława Dybasia, który następnie oddał głos referentce.

Prof. Röskau-Rydel rozpoczęła swoje wystąpienie od krótkiego zaprezentowania sylwetki Constanta von Wurzbacha, a także źródeł, z których można czerpać wiedzę na temat jego życia i działalności. Co ciekawe, ważne miejsce zajmuje wśród nich nota biograficzna, a może raczej autobiograficzna, sporządzona przez samego Wurzbacha. Następnie referentka omówiła krótko okoliczności, za sprawą których Wurzbach jako dziewiętnastoletni młodzieniec znalazł się w Galicji, służąc jako żołnierz piechoty. Zafascynowany kulturą i obyczajami Galicji, w szczególności zaś, jak usłyszeli słuchacze wykładu, polską dumą i umiłowaniem wolności, Wurzbach opublikował wiele tekstów związanych z Krakowem i Galicją. Prof. Röskau-Rydel zacytowała podczas wykładu jeden z jego wierszy przedstawiający scenę w gospodzie żydowskiej, w którym młody wówczas autor silnie demonstrował swój entuzjazm względem Polaków. Z uwagi na swoje słoweńskie korzenie, Wurzbach bardzo szybko nauczył się języka polskiego. We Lwowie uzyskał tytuł profesora filozofii. Wydał zbiór polskich przysłów, które objaśnił w kontekście historycznym. Przetłumaczył na język niemiecki m. in. powieść J. I. Kraszewskiego „Poeta i świat” [dt. „Der Dichter und die Welt”]. Współpracował z wydawaną w galicyjskim Lwowie prasą niemieckojęzyczną. Łącznie spędził w Galicji blisko 11 lat. Przez całe niemal życie zajmował się zbieraniem informacji na temat wielu znanych i uznanych osobistości monarchii habsburskiej. Pomiędzy rokiem 1856 a 1891 wydał aż 60 tomów swojego słynnego „Leksykonu Biograficznego Cesarstwa Austriackiego” [oryginalny tytuł: „Biographisches Lexikon des Kaiserthums Österreich”]. Prof. Röskau-Rydel zauważyła trafnie, że Constant von Wurzbach wykonał dla potomnych ogromną pracę, za którą ani za czasów swego życia ani też w latach późniejszych, nie został należycie doceniony.

Następnie głos zabrała pani prof. Marija Wakounig, która krótko i rzeczowo odniosła się do wystąpienia prof. Röskau-Rydel. Koreferentka zwróciła uwagę na zasługi Wurzbacha przede wszystkim jako statystyka, który odegrał ogromną rolę w rejestracji danych na temat życia ważnych dla monarchii habsburskiej osób, drugorzędnie natomiast jako biografa, którego warsztat naukowy był niestety dość często wątpliwej jakości. Prof. Wakounig nazwała Wurzbacha „biografem z ogromną siecią kontaktów” [dt. „vernetzter Biograph”], ponieważ jak nikt inny w tamtych czasach posiadał ogromną wiedzę na temat wielu ważnych dla monarchii osób. W jego biogramach nierzadko pojawiały się jednak informacje niesprawdzone, czy też, jak usłyszeliśmy od prof. Wakounig, nawet plotki. Koreferentka przedstawiła informacje na temat pochodzenia i życia rodzinnego Wurzbacha, stanowiące tło jego działalności i ukazujące, że Constant von Wurzbach był człowiekiem, który niesamowicie pragnął sukcesu oraz uznania i dążył do nich przez całe swoje życie. Mimo faktu, że jego dziełu biograficznemu wiele można zarzucić, nie można odmówić mu wartości historycznej i statystycznej.

W kolejnej części spotkania wywiązała się ożywiona dyskusja, która była dowodem na to, że po dzieło Constanta von Wurzbacha sięga obecnie wiele osób, a sam autor do dziś może budzić pewne kontrowersje. Wieczór zakończył się wspólna lampką wina w Sali Rycerskiej, gdzie długo jeszcze kontynuowane były rozmowy i dyskusje.

Kornelia Wróbel

fot.: Malwina Talik

Logo de kolor300DPI

Kontakt

Polska Akademia Nauk
Stacja Naukowa w Wiedniu
Boerhaavegasse 25

1030 Wien - Österreich
Telefon: + 43 1 713 59 29

Fax: + 43 1 713 59 29 550
Mail: office@viennapan.org
Impressum

Kalendarz

Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30

Dojazd

© 2016 PAN - All Rights Reserved
Our website is protected by DMC Firewall!