Die Wiener im Litzmannstädter/Lodzer Ghetto

Sympozjum

Zagłada społeczności żydowskiej to najważniejsze wydarzenie w historii społecznej Łodzi w XX w. Jednym z mało znanych faktów z czasów okupacji są losy 4999 (5000-5002) Żydów deportowanych z Wiednia do getta łódzkiego od 1941 r. w ramach „oczyszczania” z Żydów III Rzeszy.

W dniu 26 marca 2015 r. w Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk w Wiedniu odbyło się Sympozium Die Wiener im Litzmannstädter/Lodzer Ghetto. The Viennese in the Litzmannstadt/Lodz Ghetto pokazujące projekty naukowe, wyniki badań oraz gromadzone materiały archiwalne związane z tą tematyką.

Przybyłych przywitał dyrektor Stacji prof. Bogusław Dybaś. Swoją obecnością zaszczycił Seminarium Ambasador RP w Austrii Artur Lorkowski.

Piotr Zawilski dyrektor Archiwum Państwowego w Łodzi  w referacie pt.: Akta dotyczące łódzkiego getta w zasobie Archiwum Państwowego w Łodzi, zaprezentował zbiory i możliwości dostępu do akt tego archiwum. Dyrektor Zawilski podkreślił, że zebrane materiały stanowią unikalne archiwalia, klasyfikowane jako najlepiej zachowane akta z historii Holokaustu, zawierające m.in. informacje o Żydach i Romach deportowanych do Łodzi z terenów okupowanych przez III Rzeszę. Liczą one ponad 1 400 000 stron i ponad 11 000 zdjęć. Od 2014 roku prowadzone są prace nad digitalizacją zbioru, który udostępniany jest na stronie www.szukajwarchiwach.pl.

Dr Adam Sitarek z Uniwersytetu Łódzkiego, pracownik Centrum Badań Żydowskich Uniwersytetu Łódzkiego oraz Instytutu Pamięci Narodowej w Łodzi w referacie Żydzi wiedeńscy w getcie łódzkim pokazał grupę Żydów wiedeńskich deportowanych do getta łódzkiego jesienią 1941 r. w ujęciu statystycznym. Bogata dokumentacja pozwoliła na odtworzenie liczby, struktury wiekowej, zawodowej oraz sytuacji zdrowotnej osób deportowanych z Wiednia do getta łódzkiego.

Prof. Krystyna Radziszewska z Katedry Literatury i Kultury Niemiec, Austrii i Szwajcarii Uniwersytetu Łódzkiego w referacie Teksty Zachodnich Żydów z Łódzkiego Getta omówiła tematykę literatury powstałej po 1941 roku po przesiedleniu Żydów do Łódzkiego Getta. Szczególną uwagę poświęciła tekstom wiedeńskich Żydów m.in. Alice de Buton, Oskara Rosenfelda (1884-1944), dr. Oskara Singera (1883-1945) pokazującym ich „życie” po przesiedleniu do getta.

Ewa Wiatr, pracownik Centrum Badań Żydowskich Uniwersytetu Łódzkiego, doktorantka w Instytucie Historii Polskiej Akademii Nauk, w referacie pt.: Podwójnie wykluczeni. Żydzi-chrześcijanie w łódzkim getcie opowiedziała o kilkusetosobowej grupie chrześcijan, w tym katolikach z Wiednia, którym przewodziła karmelitanka Maria Regina Fuhrman. W getcie podejmowali oni próbę praktyk religijnych, podzielili oni los swoich żydowskich sąsiadów i zostali deportowani do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem.

Zaproszeni do dyskusji koreferenci Dr. Gerhard Baumgartner, dyrektor naukowy Archiwum Dokumentacji Austriackiego Ruchu Oporu, Dr Eleonore Lappin-Eppel z Instytutu Badań Kulturowych i Historii Teatru Austriackiej Akademii Nauk oraz Regina Wonisch dyrektor Centrum Badań Historii Mniejszości Narodowych nawiązując do wcześniejszych referatów przedstawili programy i badania prowadzone przez instytucje austriackie, które reprezentowali. Badania te, obejmują szerokie spektrum tematyki związanej z zagładą ludności w czasie II wojny światowej.

Po prezentacjach odbyła się dyskusja, w której m.in. dopytywano o dokumentację mienia odebranego wywiezionym do getta Żydom, pytano także o to, jaki rodzaj prac zlecano przebywającym na terenie getta Żydom. Referenci odpowiedzieli, że wśród zleceniodawców były m.in. działające do teraz firmy takie jak Fellina czy Triumph, w getcie zatem produkowano także bieliznę damską, buty, naprawiano i szyto mundury.

Na pytanie o to dlaczego tak długo utrzymało się getto łódzkie przedstawiono kilka hipotez, m.in. tą, że prace wykonywane w getcie przynosiły znaczne dochody, była także teoria o ogromnej łapówce (trzech workach diamentów) przekazanych za przedłużenie o rok życia przez jednego z przesiedlonych Żydów.

Lidia Gerc

fot.: Malwina Talik

Logo de kolor300DPI

Kontakt

Polska Akademia Nauk
Stacja Naukowa w Wiedniu
Boerhaavegasse 25

1030 Wien - Österreich
Telefon: + 43 1 713 59 29

Fax: + 43 1 713 59 29 550
Mail: office@viennapan.org
Impressum

Kalendarz

Dojazd

© 2016 PAN - All Rights Reserved
Our website is protected by DMC Firewall!