Przerwana żałoba – stalinizacja i pamięć o hitlerowskich obozach koncentracyjnych w Polsce

Dr. Zofia Wóycicka

„W Polsce żałoba społeczna po drugiej wojnie światowej nigdy się w pełni nie zakończyła” - taką tezę wysunęła dr Zofia Wóycicka (Dom Historii Europejskiej w Brukseli) podczas wystąpienia, które miało miejsce 23 kwietnia w Sali Sobieskiego. Podstawą wykładu była książka jej autorstwa pt. „Przerwana Żałoba. Polskie spory wokół pamięci nazistowskich obozów zagłady i koncentracyjnych 1944-1950.” Wydarzenie moderowała dr Machteld Venken, a komentował prof. Bertrand Perz.

Dr Wóycicka zauważyła, że intensywna stalinizacja kraju we wczesnych latach PRL, uniemożliwianie publicznych dyskusji oraz tabuizacja wielu tematów wpłynęły na świadomość historyczną polskiego społeczeństwa, w tym również na postrzeganie hitlerowskich obozów koncentracyjnych i ich więźniów. Byli więźniowie mieli więcej możliwości na dzielenie się swoimi doświadczeniami bezpośrednio po wojnie, gdy wykluczenie pewnych grup społecznych nie miało jeszcze miejsca. Jednak wraz z narastającą stalinizacją, sytuacja ta zaczęła ulegać wyraźnemu pogorszeniu. Narzucony został obraz więźnia – bohatera, najlepiej komunisty, który walczył z nazistowskim okupantem. Deheroizacja lub opisywanie upodlenia spotkały się wówczas z olbrzymią falą krytyki, z tego powodu nie doceniono wówczas w pełni twórczości Tadeusza Borowskiego (m.in. „Byliśmy w Auschwitz”). Skutki takiej polityki są niejednokrotnie odczuwalne do dziś.  Dr Wóycicka zwróciła również uwagę, że kwestia więźniów żydowskiego pochodzenia nie była wystarczająco poruszana w powojennej Polsce. Wynikało to po części z faktu, iż wielu Żydów zdecydowało się opuścić Polskę tuż po wojnie i nie miało już wpływu na publiczną debatę. Polacy z kolei bardziej skupiali się na cierpieniu swoich rodaków.

Następnie głos zabrał prof. Perz, który najpierw porównał sytuację w powojennej Polsce i Austrii, a potem omówił bliżej austriackie upamiętnienie ofiar obozów pracy i koncentracyjnych. Po obu wystąpieniach nastąpiła dyskusja.

Kolejnym wydarzeniem o podobnej tematyce, będzie wykład o polsko-niemieckim projekcie podręcznikowym, który będzie miał miejsce w ramach Dnia Drzwi Otwartych Stacji (19 czerwca).

Malwina Talik

fot.: Malwina Talik

Logo de kolor300DPI

Kontakt

Polska Akademia Nauk
Stacja Naukowa w Wiedniu
Boerhaavegasse 25

1030 Wien - Österreich
Telefon: + 43 1 713 59 29

Fax: + 43 1 713 59 29 550
Mail: office@viennapan.org
Impressum

Kalendarz

Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31

Dojazd

© 2016 PAN - All Rights Reserved
DMC Firewall is a Joomla Security extension!