Najsłynniejsza hipoteza matematyki i jej wiedeński trop

Dr. Danuta Ciesielska

W dniu 28 kwietnia 2015 r. w Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk odbył się wykład otwarty p. dr Danuty Ciesielskiej z Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie, pt. „Najsłynniejsza hipoteza matematyki i jej wiedeński trop”.

Wykład dotyczył hipotez o porządku rozmieszczenia i sposobach wyodrębniania wysokich liczb pierwszych oraz historii badań nad nimi prowadzonych przez polskich i zagranicznych matematyków. Dr Danuta Ciesielska skupiła się na słynnej hipotezie sformułowanej przez Bernharda Riemanna (1826 – 1866) w roku 1859 i nie udowodnionej po dziś dzień.

Dr Ciesielska omawiała badania polsko-austriackiego matematyka Franciszka Mertensa (1840-1927), prowadzącego wykłady przez ponad dwadzieścia lat na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie, a następnie na Uniwersytecie w Wiedniu i na Politechnice w Grazu.

Franciszek Mertens nawiązywał w swych pracach do założeń i wzorów najwybitniejszego osiemnastowiecznego matematyka Leonarda Eulera, również pracującego nad wyodrębnianiem liczb pierwszych.

Dr Ciesielska przedstawiła wpływ tzw. funkcji Mertensa – sformułowanej w 1897 r. - na możliwość udowodnienia hipotezy Riemanna. Następnie prelegentka przedstawiła badania współczesnych matematyków Andrzeja Odlyzko, Hermana te Riele oraz Arjena Lenstra, Henry’ego Lenstra i László Lovásza. W roku 1985 Odlyzko i te Riele udowodnili nieprawdziwość tezy funkcji Mertensa. Pomimo tego, wciąż nie udało się potwierdzić lub obalić hipotezy Riemanna.

Dr Ciesielska zarysowała również wzajemne wpływy  warszawskiej (tzw. polskiej) i krakowskiej szkoły matematycznej w okresie dwudziestolecia międzywojennego.

Przedstawiła biografie dwóch matematyków związanych z Uniwersytetem Jagiellońskim: Władysława Kretkowskiego (1840-1910) i Alfreda Rosenblatta (1880-1947).

Rosenblatt po zakończeniu współpracy z krakowską uczelnią, pracował min. z Albertem Einsteinem (1879-1955) oraz prowadził badania w Ameryce Południowej.

Referat wywołał dyskusję nie tylko na temat badań matematycznych z początków XX wieku, ale również poruszone zostały problemy współczesnych dociekań matematycznych i ich zastosowania w praktyce życia codziennego.

Dr Danuta Ciesielska jest matematyczką i badaczem dziejów nauki, ze szczególnym uwzględnieniem historii polskich badań matematycznych w latach 1850-1945. Pracuje w Instytucie Matematyki Uniwersytetu Pedagogicznego w Krakowie oraz jako członek Komisji PAU do oceny podręczników szkolnych i członek Zespołu Dydaktyki przy Komitecie Nauk Matematycznych PAN. Jest autorką i współautorką licznych publikacji oraz stypendystką Fundacji Lanckorońskich.

Mgr Marlena Sędłak

fot.: Malwina Talik

Logo de kolor300DPI

Kontakt

Polska Akademia Nauk
Stacja Naukowa w Wiedniu
Boerhaavegasse 25

1030 Wien - Österreich
Telefon: + 43 1 713 59 29

Fax: + 43 1 713 59 29 550
Mail: office@viennapan.org
Impressum

Kalendarz

Dojazd

© 2016 PAN - All Rights Reserved
DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd