Die Sprachinsel Wilamowice/Wymysöu in Polen als ein Beispiel für die vielsprachige Geschichte Mitteleuropas

Dr hab. Tomasz Wicherkiewicz

Skiöekumt y Wymysöu!W Polsce, na terenie województwa śląskiego, znajduje się niezwykłe miasteczko- Wilamowice. Wjeżdżając do miasta naszą uwagę zwraca tablica witająca gości, napisana w dwóch językach: polskim i drugim, który dla większości jest nieznanym. Nie każdy wie, że to małe miasteczko w Polsce posiada własny, uznany przez organizacje międzynarodowe, język. To swoisty fenomen, że mieszkańcy Wilamowic zachowali własny język, kulturę i tradycje, różniące się od polskiej i niemieckiej.

10 kwietnia 2018 roku w PAN Stacji w Wiedniu mieliśmy możliwość wysłuchania wykładu w języku niemieckim dr. hab. Tomasza Wicherkiewicza pt. „Die Sprachinsel Wilamowice/Wymysöu in Polen als ein Beispiel für die vielsprachige Geschichte Mitteleuropas”. Była to wspaniała okazja do poznania ciekawej historii mieszkańców Wilamowic na przestrzeni wieków.

Podkreślić należy, że Wilamowice są jedynym miastem zamieszkałym przez ludzi posługujących się językiem wymysiöeryś. Język ten pojawił się wraz z przybyciem kolonistów na tereny dzisiejszej Polski. Mieszkańcy Wilamowic uważają, że ich przodkowie pochodzili z terenów dzisiejszej Flandrii, Fryzji, jak również innych terenów niemieckojęzycznych. W XIX i XX wieku mieszkańcy Wilamowic podkreślali swoją polityczną i historyczną przynależność do monarchii Habsburgów. Wraz ze zmianami społeczno-politycznymi po II wojnie światowej, zakazano posługiwania się językiem wilamowskim. Przerwa w używaniu języka sprawiła, że przed mieszkańcami Wilamowic pojawiła się realna groźba śmierci ich języka. Tylko dzięki aktywności uczonych i młodych entuzjastów- jak pan Tymoteusz Król, udało się tego uniknąć.

Niezwykle ciekawa była możliwość usłyszenia nagrania języka wilamowickiego, w którym uważnemu słuchaczowi udało się usłyszeć również polskie słowa. Na fakt ewolucji języka wilamowickiego zwrócił uwagę urodzony w Wilamowicach pan Tymoteusz Król, który bardzo aktywnie działa na rzecz odrodzenia tego języka. Od kilku lat prowadzona jest m.in. nauka języka wilamowickiego, aktywnie działa grupa teatralna, jak również powstają słowniki i podręczniki do nauki tego języka. Można mieć nadzieję, że dzięki działalności takich osób jak prof. Tomasz Wicherkiewicz i pan Tymoteusz Król dziedzictwo mieszkańców Wilamowic zostanie uchronione od zapomnienia, a sam język nie zostanie zaliczony w poczet języków wymarłych.

Po wykładzie zebrani goście zadali wiele pytań, co pokazało jak wielkie zainteresowanie budzi praca na rzecz ocalenia języka wilamowickiego. Na zakończenie został odtworzony film przedstawiający fragment przedstawienia teatralnego w wykonaniu młodzieży z Wilamowic. Po oficjalnej części prof. Bogusław Dybaś zaprosił zebranych gości do sali Rycerskiej na poczęstunek, gdzie dalej kontynuowano dyskusję.

Albert Sendor

Fot.: Karolina Goląb

Logo de kolor300DPI

Kontakt

Polska Akademia Nauk
Stacja Naukowa w Wiedniu
Boerhaavegasse 25

1030 Wien - Österreich
Telefon: + 43 1 713 59 29

Fax: + 43 1 713 59 29 550
Mail: office@viennapan.org
Impressum

Kalendarz

Pn Wt Śr Cz Pt So N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
26
27
28
29
30

Dojazd

© 2016 PAN - All Rights Reserved
DMC Firewall is developed by Dean Marshall Consultancy Ltd